|
|
|
|
|
|
Tukany (Ramphastidae). Cz. II. Rozród
Łukasz Skomorucha
Student VI roku Wydziału Medycyny Weterynaryjnej SGGW w Warszawie
|
|
Ryc. 1. Arasari czarnogłowy (Pteroglossus viridis) jest jednym z gatunków tukanów, u których występuje dymorfizm płciowy. Na zdjęciu samiec. Zdjęcie dzięki uprzejmości Ogrodu Zoologicznego w Opolu.
|
W
warunkach naturalnych okres lęgowy przedstawicieli rodziny
tukanowatych rozciąga się dość znacznie, zależnie od szerokości
geograficznej. Gatunki zasiedlające tereny górskie przeprowadzają
lęgi od stycznia do lipca w północnych rejonach Ameryki
Południowej lub od czerwca do grudnia dalej na południe, w Peru
i Boliwii. Czas ten pokrywa się z okresem owocowania
większości drzew dostarczających ptakom pokarm. Gatunki zamieszkujące
Amazonię mogą gniazdować właściwie przez cały rok, prawdopodobnie są
również w stanie wyprowadzać więcej niż jeden lęg w sezonie.
W Ameryce Środkowej okres lęgowy trwa od stycznia do lipca (2).
Także w obrębie gatunku czas gniazdowania jest zależny od
regionu występowania danej populacji (2).
|
Tukany (Ramphastidae). Cz. I. Wiadomości ogólne, warunki utrzymania
Łukasz Skomorucha
Student VI roku Wydziału Medycyny Weterynaryjnej SGGW w Warszawie
|
|
Ryc. 1. Samiec tukana toko (Ramphastos toco), Warszawski Ogród Zoologiczny.
|
Hodowla ptaków jako "żywych ozdób" mających umilić człowiekowi czas ma długą historię i sięga z górą 4000 lat wstecz. Już
w starożytnym Egipcie pewne gatunki ptaków były przetrzymywane jako zwierzęta towarzyszące, niektóre nawet - jak ibisy - darzone
czcią jako istoty boskie. Szybki przegląd gatunków popularnych dziś w hodowlach prywatnych uświadamia nam jedno - mamy do czynienia
niemal wyłącznie z gatunkami o barwnym, kontrastowym upierzeniu (a w przypadku gatunków o nieco bardziej
stonowanych barwach, jak kanarki, człowiek na drodze selekcji hodowlanej wytworzył "bardziej atrakcyjne wizualnie" formy,
jak glostery czy kanarki garbate). Do tej grupy ptaków zaliczają się niewątpliwie tukany, które mogą fascynować nie tylko tęczowymi
barwami, ale również - zdawać by się mogło - nieproporcjonalną budową ciała, która na pierwszy rzut oka co najmniej bardzo utrudnia
zwierzętom normalne funkcjonowanie.
|
Przepiórka chińska - chów i hodowla w niewoli
Dr Hubert Zientek
|
|
Ryc. 1. Para przepiórek chińskich w wolierze zewnętrznej (kogut po prawej).
|
Te niezwykle sympatyczne ptaki dorastają zaledwie do 13-14
cm długości, co czyni je najmniejszymi przedstawicielami rzędu
kuraków (Galliformes). Cieszą się niesłabnącą
popularnością wśród hodowców drobnych ptaków egzotycznych.
Znakomicie nadają się do uzupełnienia części naziemnej woliery. Są
łatwe w hodowli, łagodne, towarzyskie, odporne na choroby
i bardzo dekoracyjne.
|
Możliwości doskonalenia rozrodu gołębi. Cz. III
Dr n. wet. Małgorzata Klimowicz
Katedra Rozrodu i Anatomii Zwierząt, Wydział Hodowli i Biologii Zwierząt, Akademia Rolnicza w Krakowie
prof. dr hab. Andrzej Dubiel
Katedra i Klinika Rozrodu, Chorób Przeżuwaczy oraz Ochrony Zdrowia Zwierząt, Wydział Medycyny Weterynaryjnej, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
|
|
Ryc. 1. Schemat narządu płciowego samicy i kanalików magazynujących plemniki.
|
Wraz z rozwojem i doskonaleniem technik biotechnologicznych rośnie na świecie zainteresowanie środowisk naukowych oraz hodowców sztucznym unasiennianiem. Zabieg ten, jako jedna z nowoczesnych metod, umożliwia uzyskanie w danym sezonie większej liczby potomstwa po wybitnych rodzicach. O ile sztuczna inseminacja jest dość często stosowaną metodą wspomagania rozrodu u ptactwa domowego, zarówno grzebiącego, jak i wodnego, o tyle takie postępowanie jest mało popularne w przypadku gołębi.
|
Możliwości doskonalenia rozrodu gołębi. Cz. II
Dr n. wet. Małgorzata Klimowicz
Katedra Rozrodu i Anatomii Zwierząt, Wydział Hodowli i Biologii Zwierząt, Akademia Rolnicza w Krakowie
prof. dr hab. Andrzej Dubiel
Katedra i Klinika Rozrodu, Chorób Przeżuwaczy oraz Ochrony Zdrowia Zwierząt, Wydział Medycyny Weterynaryjnej, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
|
|
Ryc. 1. Gołąb rasy pawik.
|
Znaczny wzrost liczebności gołębi rasowych,
wartościowych pod względem genetycznym, pociąga za sobą
zainteresowanie hodowców możliwością zastosowania nowoczesnych
metod biotechnologicznych w rozrodzie tych ptaków. Jedną
z takich technik jest konserwacja nasienia, zarówno
w stanie płynnym, jak i w niskich temperaturach.
|
Możliwości doskonalenia rozrodu gołębi. Cz. I
Dr n. wet. Małgorzata Klimowicz
Katedra Rozrodu i Anatomii Zwierząt, Wydział Hodowli i Biologii Zwierząt, Akademia Rolnicza w Krakowie
prof. dr hab. Andrzej Dubiel
Katedra i Klinika Rozrodu, Chorób Przeżuwaczy oraz Ochrony Zdrowia Zwierząt, Wydział Medycyny Weterynaryjnej, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
|
|
Ryc. 1. Pobieranie nasienia metodą masażu grzbietu i okolicy steku.
|
Gołąb uchodzi za ptaka monogamicznego, to znaczy łączy się w parę z jednym partnerem. Partnera wybiera sobie sam lub jest to osobnik wybrany przez hodowcę. Gołębie trwają w takim związku całe życie. Jednakże w hodowlach kontrolowanych dość częstą praktyką jest rozdzielanie par w okresie jesiennym i kojarzenie nowych partnerów na wiosnę, przy wykorzystaniu znajomości zasad dziedziczenia. Gdy gołębie różnej płci zostają rozdzielone na okres zimy, tworzenie nowych par przebiega zazwyczaj bez komplikacji. W nielicznych przypadkach partnerzy ubiegłoroczni niechętnie poddają się temu zabiegowi i powracają do siebie. W tej sytuacji tworzenie nowych par jest niemożliwe.
|
Żywienie małych ptaków egzotycznych (podrodzina Estrildinae)
Dr inż. Sebastian Nowaczewski
Katedra Hodowli i Użytkowania Drobiu, AR Poznań
|
|
Ryc. 1. Amadyniec (Gulda).
|
Podrodzina astryldy (Estrildinae) należy do rodziny wikłaczy (Ploceidae), podrzędu ptaków śpiewających (Passeres). Zróżnicowany kształt dzioba dzieli gatunki na dwie grupy: amadyny cienkodziobe - potocznie nazywane astryldami, oraz amadyny grubodziobe, określane krótko amadynami.
|
Astryldy australijskie - przegląd gatunków i występowanie w środowisku naturalnym
Dr n. wet. Tomasz Piasecki,
lek. wet. Elżbieta Piasecka*
Katedra Epizootiologii i Administracji Weterynaryjnej z Kliniką, Wydział Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu
*Prywatna praktyka weterynaryjna
|
|
Ryc. 1. Samiec amadynki maskowej oraz młody amadyniec.
|
Kontynent australijski zamieszkuje przeszło 800 gatunków ptaków. Wśród tej ogromnej różnorodności ornitofauny wyróżniamy 19 gatunków astryldów (tab. I). Ptaki te są znane na całym świecie z hodowli w niewoli. Status ich występowania w środowisku naturalnym jest zróżnicowany, począwszy od gatunków pospolitych, występujących na terenie niemal całego kontynentu, po gatunki rzadkie, spotykane tylko na ograniczonych obszarach.
|
Astryldy. Cz. IV. Rozmnażanie i żywienie
Andrzej Jarosz
|
|
Ryc. 1. Trzydniowe pisklęta amadyny wspaniałe.
|
Prezentujemy Państwu ostatnią część cyklu artykułów poświęconych astryldom. Po omówieniu biologii, systematyki, historii hodowli i warunków utrzymania przyszła pora na dwa niezwykle istotne zagadnienia - rozmnażanie w niewoli i żywienie.
|
Astryldy. Cz. III. Warunki utrzymania
Andrzej Jarosz
|
|
Ryc. 1. Amadyny wspaniałe często zapadają na różne choroby.
|
Pierwsze astryldy zostały przywiezione do Europy na początku XVII wieku przez portugalskich żeglarzy. Nie wiadomo, jakie to były gatunki, wiadomo tylko, że odławiano je w Senegalu. Do tego momentu znanych już było kilka gatunków, których pojedyncze osobniki przywożono wraz z innymi ptakami. Trafiały one do bardzo bogatych ludzi i do szlacheckich dworów.
|
Astryldy. Cz. II. Systematyka i nazewnictwo polskie
Andrzej Jarosz
|
|
Ryc. 1. Zeberki to jedne z najpopularniejszych astryldów.
|
Z mieszanymi uczuciami przystępuję do pisania tego rozdziału, ponieważ zdaję sobie sprawę, że nie będę w stanie przedstawić Państwu konkretnych i w pełni wiarygodnych informacji. Sporo synonimów naukowych nazw rodzajowych, a także nazw polskich może wprowadzić w błąd początkujących miłośników tych ptaków i wywołać wiele zamieszania.
|
Amatorska hodowla kanarków. Cz. II
Dr Hubert Zientek
|
|
Ryc. 1. Dla kanarków najlepsze są gniazdka o drucianej lub plastikowej konstrukcji i filcowym wkładzie.
|
Ukoronowaniem każdej hodowli amatorskiej jest rozmnożenie ptaków, czyli pomyślne odchowanie od nich zdrowego potomstwa. Jak tego dokonać w warunkach domowych i na co szczególnie zwracać uwagę w czasie lęgów, przedstawię w niniejszym artykule. Gwarancją sukcesu hodowlanego jest bowiem przestrzeganie kilku zasad oraz stworzenie odpowiednich warunków środowiskowych.
|
Astryldy. Cz. I. Wiadomości ogólne
Andrzej Jarosz
|
|
Ryc. 1. Astrydy nie oznaczają śpiewem swojego rewiru lęgowego, jak czynią to inne ptaki śpiewające.
|
Rodzina astryldów, reprezentowana przez mniej więcej 140 gatunków, to na ogół drobne, barwnie opierzone ptaki, samce niejednokrotnie bardziej jaskrawo. U niektórych gatunków nie występuje dymorfizm płciowy. Żyją gromadnie i są bardzo ruchliwe. Skorupki ich jaj mają zawsze białą barwę. W jamie dziobowej piskląt znajdują się ciemne plamki, tworzące swoisty dla każdego gatunku rysunek. Niekiedy w kątach dzioba występują błyszczące, odbijające światło brodawki, tzw. wskaźniki pisklęce, ułatwiające dorosłym ptakom karmienie w ciemnych dziuplach.
|
Amatorska hodowla kanarków. Cz. I
Dr Hubert Zientek
|
|
Ryc. 1. Klatka lęgowa typu skrzynkowego.
|
W artykule omówiono aspekty hodowlane związane z amatorskim, monogamicznym rozrodem kanarków w niewoli. Nie uwzględniono zatem opisu haremowego (poligamicznego) oraz wolnego (półswobodnego) systemu hodowli. Część pierwsza poświęcona jest zagadnieniom przygotowania ptaków do lęgów i stworzenia im odpowiednich warunków środowiskowych.
|
Podstawowe informacje o chowie pawi
Prof. dr hab. Ewa Świerczewska
Zakład Hodowli Drobiu SGGW
|
|
Ryc. 1. U samca pióra ogona tworzą efektownie ubarwiony "tren". W okresie godowym ptak rozkłada go i potrząsa nim.
|
Pawie to zwierzęta nie tylko piękne, stanowiące prawdziwą ozdobę środowiska, w którym żyją, ale także mądre, sprytne i szybko przywiązujące się do właściciela. Ich chów nie nastręcza w zasadzie większych kłopotów, pod jednym warunkiem - wymagają przestrzeni. Wykluczone jest więc utrzymywanie ich w małych ogródkach, w osiedlach, gdzie jest gęsta zabudowa. Lubią wędrować, mogą więc przemieszczać się od sąsiada do sąsiada, poza tym przenikliwy krzyk tych ptaków bywa uciążliwy dla otoczenia.
|
Zeberki i mewki japońskie - uwagi na temat chowu i hodowli. Cz. II
Dr Hubert Zientek
Warszawa
|
|
Ryc. 1. Podstawą udanego lęgu są dobrane pary ptaków.
|
Zeberki i mewki są ptakami łatwo rozmnażającymi się w niewoli, a nieudane lęgi zdarzają się najczęściej u niektórych delikatniejszych odmian barwnych. Największy wpływ na powodzenie hodowli ma właściwe dobranie się pary lęgowej oraz zapewnienie jej odpowiednich warunków środowiskowych.
|
Zeberki i mewki japońskie - uwagi na temat chowu i hodowli. Cz. I
Dr Hubert Zientek
|
|
Ryc. 1. Para zeberek - po prawej samczyk iskający samiczkę.
|
Zeberki (zwane również amadynami zebrowatymi) ( Taeniopygia guttata, ang. zebra finch) oraz mewki japońskie ( Lonchura striata f. domestica, ang. bengalese lub society finch) są jednymi z najmniejszych (wielkość 10-11 cm i waga 11-13 g), najtańszych i najczęściej hodowanych w niewoli ptaków egzotycznych z rodziny astryldów ( Estrildidae). Poniżej przedstawiam nieco praktycznych informacji na temat ich chowu i hodowli, które powinien znać lekarz weterynarii - specjalista chorób ptaków.
|
Chów i hodowla papużek falistych. Cz. II
Dr Hubert Zientek
|
|
Ryc. 1. Niewątpliwie najlepsze wyniki hodowlane uzyskuje się, utrzymując ptaki w wolierze.
|
Udane lęgi są ukoronowaniem każdej hodowli. W tej części zostaną omówione warunki środowiskowe, które hodowca musi stworzyć, aby rozród ptaków przebiegał bez zakłóceń. Przedstawię zatem wymagania dotyczące pomieszczenia hodowlanego i panujących w nim warunków, optymalną budowę i urządzenie gniazda, biologię lęgów papużek falistych, a dla bardziej zaawansowanych hodowców - zasady i zalety hodowli wolierowej.
|
Chów i hodowla papużek falistych. Cz. I
Dr Hubert Zientek
|
|
Ryc. 1. Para ptaków, po lewej samiec (niebieska woskówka).
|
Papużka falista (Melopsittacus undulatus) jest jednym z najbardziej znanych i najczęściej hodowanych w niewoli ptaków egzotycznych. W warunkach naturalnych dorasta do 17-19 cm, podczas gdy w sztucznych nawet do 25 cm długości (standardy hodowlane). Ptak ten jest na tyle częstym pacjentem w lecznicach weterynaryjnych, że celowe wydało mi się przybliżenie lekarzom - praktykom problematyki związanej z jego chowem i hodowlą.
|
|
|
|
